← กลับคลังความรู้สาธารณะ

อ่านได้ทุกคน · ไม่ต้องล็อกอิน

โครงการ กับ งานประจำ แตกต่างกันอย่างไร

หญิงสาวเปรียบเทียบงานที่วนซ้ำกับสะพานโครงการที่มีจุดสิ้นสุดชัดเจน

หลายคนยังสับสนระหว่างานประจำกับโครงการ บ้างก็ออกแบบโครงการให้ทำงานซ้ำๆ กันไปเรื่อยๆ ทุกเดือนทุกปีแบบไม่มีวันสิ้นสุด บ้างก็พยายามยัดเยียดเป้าหมายและงานเฉพาะกิจบางอย่างลงไปในหน่วยงานปกติที่มีงานประจำทำเต็มที่อยู่แล้ว แล้วจริงๆ งานประจำกับงานโครงการ เหมือนหรือต่างกันอย่างไร

งานประจำ (Operations or Routine management) เป็นงานที่เกิดขึ้นตามโครงสร้างขององค์กรและการมอบหมายภารกิจตามลำดับขั้น ซึ่งแน่นอนว่างานประจำย่อมมีความสำคัญต่อการดำเนินงานขององค์กรเป็นอย่างมาก แต่ต้องดำเนินการภายใต้เงื่อนไขหรือสภาพแวดล้อมที่ไม่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหรือไม่สลับซับซ้อนจนเกินไป และมักใช้ทักษะในการดำเนินการเพียงด้านเดียวในการทำงานให้สำเร็จ

ในขณะที่โครงการ (Project) เป็นงานเฉพาะกิจที่เกิดขึ้นเพื่อตอบโจทย์บางอย่างที่ชัดเจน ซึ่งงานประจำทั่วไปไม่สามารถตอบโจทย์นั้นได้ เช่น การแปลงเจตนารมณ์ในเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารระดับสูง ให้กลายเป็นกลวิธีที่จะนำไปสู่การจัดการในระดับปฏิบัติการอย่างได้ผล ตรงตามความต้องการของลูกค้าหรือผู้รับบริการ หรือการอุดช่องโหว่ที่ไม่มีผู้รับผิดชอบอยู่ในงานประจำ หรือการปรับเปลี่ยน แก้ไข พัฒนา รูปแบบและกระบวนการทำงานต่างๆ ให้ดียิ่งขึ้น ดังนั้นคุณลักษณะที่ทำให้งานโครงการแตกต่างจากงานประจำก็คือ

1 ขอบข่าย (Scope)

ของงานมีลักษณะเป็นเอกเทศหรือมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างไปจากงานประจำ มีวัตถุประสงค์เฉพาะ (Specific objective) มีการกำหนดผลลัพธ์ (Outcomes) ที่คาดหวัง และผลงาน (Outputs) ที่มีเป้าหมายวัดได้ชัดเจน

2 มีทีมงานรับผิดชอบในการจัดการโดยเฉพาะ และทำหน้าที่เป็นการชั่วคราว มีการกำหนดระยะเวลาที่แน่นอนตายตัว เมื่อเสร็จภารกิจจึงส่งมอบโครงการต่อให้กับหน่วยงานประจำไปรับผิดชอบต่อ 3 เกิดการเปลี่ยนแปลงที่เป็นประโยชน์ โดยผลลัพธ์ของโครงการจะตอบสนองต่อกลุ่มเป้าหมายที่มีการกำหนดขึ้นมา ผลประโยชน์ในที่นี้ครอบคลุมทั้งผลประโยชน์ที่คิดเป็นตัวเงินได้ และผลประโยชน์ที่คิดเป็นตัวเงินไม่ได้ 4 ในการจัดการโครงการ ผู้บริหารและทีมงานโครงการต้องพร้อมที่จะเผชิญกับความไม่แน่นอนและความเสี่ยงต่างๆ เสมอ 5 ในการจัดการโครงการ ผู้บริหารโครงการต้องคำนึงถึงข้อจำกัดด้านเวลา ค่าใช้จ่าย และคุณภาพ

ตามที่กำหนดไว้ในเงื่อนไขของโครงการ 6 ในการจัดการโครงการ จำเป็นต้องเน้นความสำคัญของการบูรณาการกับกลยุทธ์หลักของบริษัท หรือเป้าหมายของหน่วยงานเจ้าของโครงการ

ถ้าจะให้เปรียบเทียบให้เห็นภาพมากขึ้น งานประจำ ก็เปรียบเหมือนกิจวัตรประจำวันของเราตั้งแต่ตื่นเช้ายันเข้านอน เป็นกิจกรรมที่ทำให้ชีวิตปกติของเราดำเนินต่อไปได้ เช่น อาบน้ำ แปรงฟัน ทานข้าว ไปทำงาน เดินทาง นอน ฯลฯ ส่วนงานโครงการ เปรียบเหมือนกิจกรรมพิเศษที่เกิดขึ้นเพื่อเปลี่ยนแปลงชีวิตให้ดีขึ้น เช่น การเรียนต่อปริญญาโท การเข้าคอร์สลดน้ำหนัก การเข้าคอร์สเจ้าสาว ฯลฯ

แล้วทำไมต้องมีงานโครงการ มีเพียงงานประจำไม่ได้หรือ คำตอบก็คือ อาจจะได้และอาจจะไม่ได้ ขึ้นอยู่กับว่าองค์กรของเรากำลังตกอยู่ในสถานการณ์เหล่านี้หรือไม่ 1 องค์กรกำลังพบเจอกับปัญหาที่เกิดขึ้นซึ่งมีความสลับซับซ้อนมากเกินกว่าที่หน่วยงานประจำหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งจะสามารถรับผิดชอบได้ 2 ความต้องการของลูกค้าและผู้รับบริการมีความหลากหลายมากยิ่งขึ้นและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จนการทำงานในรูปแบบเดิมๆ ไม่เพียงพออีกต่อไป

3 การแข่งขันระหว่างกิจการต่างๆ มีความเข้มข้นทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้นกว่าก่อน การตัดสินใจที่พลาดหรือชักช้าเพียงครั้งเดียว ก็อาจทำให้เราแพ้ทั้งกระดานได้

4 ทรัพยากรต่างๆ มีมูลค่าสูงมากยิ่งขึ้น การตัดสินใจจัดสรรทรัพยากรจึงต้องคิดเป็นโครงการเพื่อสามารถพิจารณาความคุ้มค่าและความคุ้มทุนของทรัพยากรได้

5 การเผชิญกับภาวะวิกฤตและความเสี่ยงต่างๆ ซึ่งองค์กรไม่เคยพบเจอมาก่อน ไม่มีการวางแผนรับมือไว้ล่วงหน้า จึงไม่สามารถใช้หน่วยงานประจำรับมือได้

ถึงตรงนี้หลายคนคงเริ่มได้คำตอบให้กับตัวเองแล้วใช่มั้ยครับว่า สำหรับโลกธุรกิจทุกวันนี้ เป็นไปไม่ได้เลยที่จะขับเคลื่อนไปด้วยงานประจำเพียงอย่างเดียว ทุกองค์กรจำเป็นที่จะต้องมีการบริหารจัดการในรูปแบบงานโครงการเกิดขึ้น และต้องบริหารจัดการให้ได้อย่างดีด้วย เพื่อให้องค์กรยังสามารถอยู่รอดต่อไปได้ในสถานการณ์ที่รุนแรงแบบนี้

ดูบทความทั้งหมด →