อ่านได้ทุกคน · ไม่ต้องล็อกอิน
จะฟีดแบ็คทีมงานอย่างไร ให้เขามีกำลังใจและเปลี่ยนแปลงตัวเองได้จริง

สำหรับคนที่ต้องการฝึกฝนทักษะการฟีดแบ็ค สามารถทำได้ตามกระบวนการนี้เลย 1 ทบทวนตัวเองด้วยคำถามตอนต้น คุณด่าลูกน้องครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ คุณชมลูกน้องครั้งสุดท้ายเมื่อไหร่ ระหว่างคำด่ากับคำชม คุณใช้อันไหนบ่อยกว่ากัน 2 หมั่นสังเกตความรู้สึกของตัวเอง เวลาโดนด่ากับโดนชม อันไหนทำให้คุณอยากปรับเปลี่ยนตัวเองมากกว่า แล้วอย่าลืมสังเกตด้วยว่า เวลาได้รับคำชม คุณรู้สึกอย่างไรคุณรู้สึกเหลิงหรือไม่ เพราะหลายคนเลยที่ชอบคิดว่าไม่อยากชมลูกน้องกลัวเขาจะเหลิงถ้าการที่มีคนอื่นชมคุณแล้วทำให้คุณรู้สึกดีมีกำลังใจมากขึ้น แถมไม่เหลิงด้วย
แล้วทำไมจะต้องกลัวลูกน้องเหลิงเพราะได้รับคำชมจากคุณด้วย 3 เรียนรู้และฝึกฝนเทคนิคแซนด์วิช ซึ่งเป็นเทคนิคง่ายๆ ที่ได้ผลดีมากในการฟีดแบ็คลูกน้อง แซนด์วิชประกอบไปด้วย ขนมปังด้านบน แล้วก็เป็นชิ้นเนื้ออยู่ตรงกลางรองด้านล่างด้วยขนมปังอีกแผ่น เปรียบเทียบชิ้นเนื้อเป็นเนื้อหาสาระที่คุณต้องการแนะนำตักเตือนเขา ขนมปังสองแผ่นนั้นก็เปรียบเหมือนคำชมเชยที่คุณควรทำทั้งก่อนและหลังที่จะแนะนำตักเตือน เคล็ดลับการฟีดแบ็คก็เหมือนทำแซนด์วิชที่เราต้องมีขนมปังอยู่ด้านล่าง วางไส้ไว้ตรงกลาง แล้วโปะขนมปังข้างบนอีกที การฟีดแบ็คที่ดีจึงต้องเริ่มต้นจากคำชมเชย
แล้วจึงให้คำแนะนำตักเตือนที่จะช่วยให้เขาพัฒนาตัวเองพัฒนางานได้มากขึ้น แล้วตบท้ายด้วยคำชมเชยอีกครั้ง จากผลงานวิจัยพบว่า สัดส่วนที่ดีที่สุดระหว่างคำชมกับคำตำหนิคือ 2.9 ต่อ 1 แปลว่า ในการฟีดแบ็คแต่ละครั้ง เราต้องชมมากกว่าด่านะครับ 4 เวลาชมเชยให้ชมเชยที่ตัวตน (Being) เช่น เราชมเชยว่าเขาเป็นคนขยัน มีความมุ่งมั่นตั้งใจที่จะเรียนรู้งานดี เขาเป็นคนที่มีน้ำใจ รักเพื่อนพ้อง เป็นต้น คำชมเชยที่ตัวตนเหล่านี้จะช่วยตอกย้ำความรู้สึกดีๆ ที่เขามีต่อตัวเอง ทำให้เขาเกิดความเชื่อมั่นในตัวเองภาคภูมิใจในตัวเอง และกล้าที่จะรับผิดชอบต่อสิ่งที่ท้าทายมากกว่าเดิมได้
ถ้าคุณเป็นคนไม่ชอบชมเชยคนอื่น ช่วงแรกๆ ที่ลองทำอาจจะรู้สึกขัดเขินบ้าง คนที่ถูกชมก็อาจรู้สึกกระอักกระอ่วนพิลึก ก็อย่าพึ่งท้อใจ หรือคิดว่าคุณเป็นคนที่ชมคนอื่นไม่ได้ การชมก็เป็นทักษะอย่างหนึ่งที่ต้องการการฝึกฝนเช่นกัน ขอเพียงแค่ให้เราชมเชยออกไปด้วยความจริงใจเท่านั้น คนที่ถูกชมเขาจะรับรู้ได้ด้วยใจเช่นกัน 5 เวลาตำหนิให้ตำหนิที่สิ่งที่เขาทำ (Doing) ไม่ใช่ที่ตัวตนของเขา การตำหนิที่ตัวตนก็เช่น แกมันขี้เกียจ แกมันโง่ เพราะแกคิดได้แค่นี้ไงถึงเป็นได้แค่นี้ คำตำหนิเหล่านี้จะเข้าไปทำลายคุณค่าในตัวของเขา
ซึ่งโดยทั่วไปเมื่อจิตใจของมนุษย์ได้รับคำตำหนิแบบนี้ก็จะไปกระตุ้นให้กลไกป้องกันตัวเองทำงานทันที เขาจะปิดใจไม่รับฟังคำแนะนำตักเตือนอะไรจากคุณอีกเลย หรือหากเขาเปิดใจที่จะรับฟังคุณมากพอ ผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นก็คือ เขาจะสูญเสียความมั่นใจในตัวเอง คิดว่าตัวเองไม่มีศักยภาพ ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงหรือพัฒนาอะไรได้อีกแล้ว และก็จะไม่กล้าทำสิ่งที่ท้าทายอะไรอีกเลย การตำหนิจึงควรโฟกัสไปที่พฤติกรรมในแต่ละครั้งที่เขาทำ เช่น เขาพิมพ์ข้อความในเอกสารสำคัญผิดหลาดจุด ก็ตำหนิที่เขาทำผิดพลาดในครั้งนี้ ชี้ให้เขาเห็นจุดที่เขาทำผิดพลาด
อาจเพิ่มเติมด้วยการอธิบายให้ฟังด้วยว่าจุดที่เขาทำผิดพลาดนั้นจะส่งผลเสียต่อองค์กรอย่างไร แต่ไม่ใช่ไปตำหนิว่าเขาเป็นคนสะเพร่า เป็นคนไม่ใส่ใจ หรือเป็นคนโง่
ลองดูตัวอย่างของการใช้เทคนิคแซนด์วิช ร่วมกับเทคนิคการชมเชยและการตำหนิกันบ้าง"เมย์ พี่ดูงานนำเสนอที่เราส่งมาให้แล้วนะ สไลด์ยังดูดีมีสไตล์เหมือนเดิมเลย เรื่องการออกแบบนี่ไว้ใจเมย์ได้จริงๆ เลย... แต่พี่รู้สึกว่าเนื้อหาตรงหน้าผลลัพธ์ที่คาดหวังจากโครงการมันยังไม่ค่อยชัดเจนเท่าไหร่ ดูเหตุผลมันเบาไปอาจทำให้ลูกค้าลังเลได้นะ เมย์ลองดูข้อมูลเพิ่มให้พี่หน่อยได้มั้ย แล้วลองดีไซน์วิธีนำเสนอให้แบบโดนๆ เลยนะ แบบลูกค้าเห็นข้อมูลแล้วตัดสินใจซื้อโครงการเราเลย... พี่ยังจำงานที่เมย์เคยช่วยพี่เตรียมการนำเสนอลูกค้ารายใหญ่อีกเจ้านึงเมื่อต้นปีได้อยู่เลย
วันนั้นข้อมูลแน่นและดีไซน์ก็โดนมากๆลูกค้าแทบจะตัดสินใจทันทีที่พูดหน้านั้นเสร็จเลย พี่เชื่อว่าครั้งนี้เมย์ก็จะทำแบบนั้นได้อีกพี่เชื่อใจเมย์นะ" เป็นอย่างไรครับ ถ้าเราได้ยินหัวหน้าพูดแบบนี้ เราก็คงรู้สึกดีพอสมควรเลยจริงมั้ย แม้ว่าอาจจะหงุดหงิดบ้างที่ต้องแก้งาน แต่เราก็อาจยอมรับได้จริงๆ ว่า ถ้าเทียบกับงานที่หัวหน้าหยิบยกมาเปรียบเทียบ งานนี้เราก็ทำได้ดีน้อยกว่าจริงๆ 6 ฟีดแบ็คให้เร็วที่สุดเท่าที่เป็นไปได้ ชมเชยใน 1 นาที ตำหนิก็ใน 1 นาที เหตุผลง่ายๆก็เพราะว่าถ้าปล่อยไว้นานกว่านั้นเดี๋ยวต่างคนต่างลืม การต้องยอมรับคำตำหนิตักเตือนในสิ่งที่เราเองก็จำรายละเอียดทั้งหมดไม่ได้
หรือว่าเราจำได้แต่อีกฝ่ายจำคลาดเคลื่อน จะทำให้คนที่รับฟีดแบ็คแทนที่จะได้ตั้งใจรับฟังคำแนะนำ กลับต้องใช้เวลาไปนั่งคิดทบทวนเหตุการณ์ และพยายามหาช่องเพื่อแก้ไขความเข้าใจผิด สุดท้าย คำแนะนำดีๆก็ต้องเสียไปเปล่าๆ เพราะเขาไม่ทันได้ตั้งใจฟัง 7 คำตำหนิต้องทำในที่ลับ คำชมเชยต้องทำในที่แจ้ง นี่ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่คนมักทำสลับกัน เวลาตำหนิเลือกตำหนิในที่สาธารณะ เช่น กลางที่ประชุม หรือตำหนิเสียงดังที่โต๊ะทำงานของเขา ทำให้ทั้งลูกน้องและเพื่อนร่วมงานที่นั่งอยู่รอบๆ ได้ยินได้เห็นไปพร้อมกันหมด บางคนพยายามอธิบายข้อดีของการทำแบบนี้ว่า เป็นการ “เชือดไก่ให้ลิงดู”
คนอื่นจะได้เรียนรู้ไปพร้อมๆ กัน และไม่ทำผิดพลาดเหมือนคนนั้นอีก ซึ่งในความเป็นจริงจะไม่ค่อยมีใครอาศัยจังหวะนี้ในการเรียนรู้จากข้อผิดพลาดของคนอื่นหรอก แต่ผลเสียที่เกิดขึ้นอย่างแน่นอนคือ การตำหนิในที่สาธารณะ จะทำให้คนนั้นรู้สึกเสียหน้า และโดยอัตโนมัติ กลไกป้องกันตัวเองของเขาก็จะทำงาน หลังจากนั้นแทนที่เขาจะรับฟังคำแนะนำตักเตือนของเรา จะกลายเป็นว่าเขาพยายามหาข้อแก้ตัวมาพูดเพื่อรักษาหน้าให้กับตัวเองดังนั้นหากเราอยากให้เขาตั้งใจรับฟังคำแนะนำตักเตือนจริงๆ เราจะต้องเรียกเขามาตำหนิในที่ลับแทน ในทางตรงกันข้าม เวลาที่เราชมเชยใคร ให้ชมเชยในที่สาธารณะ
เพราะการที่เราชมเชยเขาท่ามกลางลูกน้องหรือเพื่อนร่วมงานของเขา จะทำให้ตัวเขาเกิดความรู้สึกภาคภูมิใจ รู้สึกได้หน้า ซึ่งเป็นการให้รางวัลที่ง่ายที่สุด และสามารถช่วยให้สมองของเขาจดจำความรู้สึกดีๆ นั้นไว้ได้ จนสิ่งที่ทำได้ดีจนทำให้เขาได้รับคำชมนั้น ก็จะค่อยๆ กลายมาเป็นพฤติกรรมใหม่ของเขาไปในที่สุด นอกจากนี้เพื่อนร่วมงานคนอื่นๆ ก็จะได้เรียนรู้ไปพร้อมกันว่า พฤติกรรมที่ดีที่เราต้องการให้พวกเขาทำคืออะไร คนอื่นๆ ก็จะค่อยๆ เปลี่ยนพฤติกรรมไปด้วยถึงตรงนี้หลายคนอาจรู้สึกว่า สิ่งที่ได้เรียนรู้ไปนั้น ช่างขัดกับสิ่งที่เคยทำหรือเคยถูกกระทำมาเสียเหลือเกิน
เทคนิคเหล่านี้อ้างอิงจากหลักจิตวิทยาสมัยใหม่ซึ่งผ่านการค้นคว้าวิจัยและได้รับการเผยแพร่ออกมาไม่นานนัก คนไทยในอดีตจึงไม่ค่อยรู้และเลือกทำในสิ่งที่ไม่สอดคล้องกับหลักการนี้มาตลอด เราเองก็ได้รับอิทธิพลมาจากวิธีการฟีดแบ็คที่คลาดเคลื่อนไปเช่นกัน ดังนั้นวันนี้ก็ถือเป็นโอกาสที่ดีที่เราได้เรียนรู้หลักการที่ถูกต้อง และสามารถเริ่มต้นฝึกฝนได้ตั้งแต่วันนี้เลย
