← กลับคลังความรู้สาธารณะ

อ่านได้ทุกคน · ไม่ต้องล็อกอิน

Active Listening ฟังอย่างตั้งใจ

หญิงสาวโน้มตัวรับฟังอย่างตั้งใจ โดยมีวงแสงสีทองอยู่ระหว่างคู่สนทนา

เคยไหมที่เวลาเราพูดคุยหรือให้คำแนะนำปรึกษากับใคร โดยเฉพาะในเวลาที่คู่สนทนาของเรากำลังเผชิญปัญหา รู้สึกแย่กับชีวิต แล้วต้องการมาปรับทุกข์กับเรา เมื่อเขาเล่าปัญหาให้เราฟัง แล้วเราก็ตอบกลับด้วยความคิดที่เราคิดว่าดีที่สุดแล้ว เราเชื่อว่าเมื่อเราพูดประโยคนี้ไปเขาจะคิดได้และหลุดออกจากปัญหาได้ แต่สิ่งที่เราได้รับกลับมาคือ ประโยคที่ว่า “เธอไม่เป็นฉัน เธอไม่มีวันเข้าใจหรอก” หรือ “เธอก็พูดได้สิ มันไม่ใช่เรื่องของเธอนี่นา” เกิดปัญหาอะไรขึ้นในการสื่อสารนี้โดยทั่วไปเวลาที่เรากำลังพูดคุยกับใครอยู่นั้น เรามักจะจดจ่ออยู่กับสิ่งที่เรากำลังจะพูดต่อไป

หรือคิดหาวิธีการพูดที่จะทำให้เราบรรลุเป้าหมายที่ต้องการได้ จนลืมไปว่าผู้ฟังก็มีบางสิ่งที่สื่อสารกลับมายังเราเช่นกัน ปัญหาคือเมื่อเขาพูดแล้วเราไม่ฟังเขา เขาก็จะรู้สึกว่าไม่อยากฟังเราเช่นกัน ดังนั้นการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพจึงไม่ใช่เรื่องของการพูดแต่เป็นเรื่องของการฟังต่างหากการฟังที่ดีไม่ใช่แค่การรับฟังข้อมูลข่าวสารที่เขาส่งมาผ่านคำพูดของเขาเท่านั้น แต่ยังต้องรับรู้ถึงความรู้สึก อารมณ์ ปฏิกิริยาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในขณะที่เขาพูดหรือฟังเรา เมื่อเราใส่ใจในการฟัง รับรู้ทั้งข้อมูลและอารมณ์ความรู้สึกของผู้พูดได้ และตอบสนองกลับไปอย่างเหมาะสม นั่นจะทำให้ผู้พูด

รู้สึกว่าเรารับฟังเขาและเข้าใจเขา ซึ่งจะช่วยให้เขาอยากพูดมากยิ่งขึ้น และพร้อมที่จะรับฟังจากเรามากยิ่งขึ้นอีกด้วย นี่แหละคือความหมายและประโยชน์ของการฟังอย่างมีส่วนร่วมเคล็ดลับสู่การเป็นผู้ฟังที่มีส่วนร่วม

1 จดจ่อที่ผู้พูดอย่างเต็มที่ อย่าลืมว่าการฟังไม่ใช่สิ่งฆ่าเวลาเพื่อรอคอยคิวที่คุณจะได้พูดเป็นคนต่อไป ดังนั้นระหว่างที่คุณกำลังฟังใครบางคนพูด คุณไม่ควรที่จะเอาแต่คิดว่า เมื่อถึงจังหวะของคุณ คุณจะต้องพูดอะไร นอกจากนี้ อย่าปล่อยให้สิ่งอื่นมารบกวนสมาธิหรือดึงคุณออกจากการจดจ่อกับการฟังนั้น เช่น การนั่งเล่นโทรศัพท์ไปด้วย ไลน์ที่เด้งเตือนตลอดเวลา หรือแม้กระทั่งคิดถึงเมนูอาหารเย็นที่กำลังจะไปทาน แม้ว่าท่าทางของคุณจะเหมือนคุณตั้งใจฟังเขาอยู่ แต่หากใจคุณไม่อยู่ตรงนั้น คุณจะไม่สามารถเข้าใจทุก ความหมายที่ซ่อนอยู่ในถ้อยคำของผู้พูด คุณอาจจะพลาดการแสดงออกทางอารมณ์บางอย่าง หรือ

สัญลักษณ์ที่ออกมาทางภาษากาย ทำให้คุณไม่เข้าใจในสิ่งที่ผู้พูดอย่างครบถ้วน และแน่นอนว่าภาษากายของคุณก็จะแสดงออกมา ทำให้ผู้พูดรู้ได้ทันทีว่า คุณไม่ได้ตั้งใจฟังเขาอยู่

2 หลีกเลี่ยงการพูดขัดจังหวะหรือพยายามเปลี่ยนเรื่อง การพูดแทรกหรือขัดจังหวะผู้พูด เป็นการแสดงออกว่าคุณไม่ได้ให้ความสำคัญกับสิ่งที่เขากำลังพูดอยู่ และอาจจะอนุมานไปต่อได้ว่าคุณไม่ได้ใส่ใจในตัวของเขาจริง เช่นเดียวกับการพยายามเปลี่ยนเรื่อง

3 มีการตอบสนองเป็นระยะเพื่อแสดงออกว่าคุณกำลังตั้งใจฟังอยู่ การพูดคำสั้นๆบางคำ เช่น ใช่ อืม เห็นด้วย ดี ฯลฯ จะช่วยกระตุ้นให้ผู้พูดอยากที่จะพูดต่อไป และเมื่อมีจังหวะที่เหมาะสม คุณก็ควรจะทำการ สรุปความเข้าใจของคุณกับผู้พูด ด้วยการพูดทวน ประโยคบางประโยคของเขา หรืออาจสรุปสิ่งที่คุณเข้าใจมาเป็นประโยคในแบบของคุณเอง ข้อดีของการทำแบบนี้ นอกจากคุณจะได้ทบทวนว่าคุณเข้าใจถูกต้องจริงหรือไม่แล้ว ผู้พูดเองจะรู้สึกว่า คุณได้พยายามตั้งใจฟังและทำความเข้าใจในสิ่งที่เขาพยายามสื่อสารอีกด้วย

ดูบทความทั้งหมด →