← กลับคลังความรู้สาธารณะ

อ่านได้ทุกคน · ไม่ต้องล็อกอิน

การเปลี่ยนแปลงที่ดีต้องเป็นแบบโลมาไม่ใช่วาฬ

หญิงสาวข้างเรือลำเล็กกับโลมาที่เคลื่อนไหวคล่องตัวและวาฬในระยะไกล

แม้ว่าเราจะเป็นคนหนึ่งที่ได้รู้แล้วว่า มีทักษะอะไรบ้างที่เราควรจะต้องเรียนรู้และพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยให้เราก้าวไปสู่ความสำเร็จ และเราก็มีกรอบความคิดที่ถูกต้องเกี่ยวกับตัวเราเอง เราเชื่อว่าเราสามารถพัฒนาได้ เราเก่งขึ้นได้หากเราได้ฝึกฝนมากเพียงพอ แต่หากว่าเราไม่เข้าใจเทคนิคการตั้งเป้าหมายเพื่อสร้างความเปลี่ยนแปลงแล้วล่ะก็ ความพยายามที่เราทำไปทั้งหมด ก็อาจกลายเป็นสูญเปล่าอยู่ดี

บ่อยครั้งที่เรามักถูกสอนว่า ถ้าเราอยากเป็นคนที่ประสบความสำเร็จจะต้องตั้งเป้าหมายให้ยิ่งใหญ่ไว้ก่อน เพราะอย่างน้อยๆ หากเราทำเป้าหมายนั้นไม่สำเร็จ เราก็จะพบว่าเราเดินมาบนเส้นทางสู่ความสำเร็จได้ไกลมากเลยทีเดียว ซึ่งคำสอนแบบนี้ก็มีส่วนถูกอยู่บ้างแต่ไม่ใช่ทั้งหมด

หากเปรียบเทียบสัตว์สองชนิดกับการเปลี่ยนแปลงสองรูปแบบ การเปลี่ยนแปลงที่คนส่วนใหญ่ใช้คือ การเปลี่ยนแปลงแบบวาฬ ซึ่งแทนลักษณะการเปลี่ยนแปลงที่มีเป้าหมายยิ่งใหญ่ แต่คนมักจะทำไม่ได้และล้มเลิกไปอย่างรวดเร็ว ในขณะที่การเปลี่ยนแปลงที่สามารถนำไปสู่ความสำเร็จได้จริงคือ การเปลี่ยนแปลงแบบโลมา เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป เปลี่ยนไปทีละเล็กทีละน้อยสะสมความสำเร็จไปเรื่อยๆ กว่าจะรู้ตัวอีกที เราก็เดินมาถึงเป้าหมายได้แล้ว

ความแตกต่างของการเปลี่ยนแปลงแบบวาฬและโลมา คือ วาฬมักมีขนาดใหญ่ มันสามารถดำน้ำลงไปลึกๆ แล้วค่อยโผล่มาหายใจเหนือน้ำในที่ห่างไกลออกไปมากมายได้ แต่การที่วาฬจะทำได้แบบนั้น มันจะต้องสูดเอาอากาศเข้าไปสะสมในร่างกายอย่างมากมาย ซึ่งก็เหมือนกับการเปลี่ยนแปลงที่มีเป้าหมายยิ่งใหญ่ ก็มักจะทำให้เราต้องทุ่มเททรัพยากรเพื่อใช้ในการทำภารกิจนั้นอย่างมากมาย เมื่อทุ่มเททรัพยากรลงไปมากมาย เราก็ยิ่งคาดหวังกับความสำเร็จนั้นมากขึ้น และอยากเห็นผลลัพธ์ของมันเร็วขึ้น แต่ด้วยความที่เป้าหมายนั้นใหญ่ จึงมักต้องใช้เวลานาน เมื่อเราทุ่มเทลงไปมากมาย คาดหวังมากมาย

แต่ทุกครั้งที่มองหาความสำเร็จให้ชื่นใจ เรากลับมองไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงอะไรเกิดขึ้นเลย แค่เพียงไม่นานเราก็จะเกิดความรู้สึกว่า สิ่งที่เราพยายามทำลงไปคงไร้ความหมาย เราคงไม่มีวันทำเป้าหมายนั้นให้สำเร็จได้ จะพยายามต่อไปเพื่ออะไร ล้มเลิกตั้งแต่วันนี้น่าจะดีที่สุดแตกต่างจากโลมาซึ่งมีขนาดตัวเล็ก มันไม่สามารถสูดเอาอากาศเข้าไปสะสมไว้ในตัวทีเดียวมากๆ ได้ มันจึงต้องกระโดดขึ้นลงอยู่เหนือผิวน้ำตลอดเวลา เราจึงมักหาโลมาได้พบอย่างง่ายดาย ซึ่งก็เหมือนกับการเปลี่ยนแปลงทีละเล็กทีละน้อย ที่ต้องการทรัพยากรและความทุ่มเทไม่มากนัก

แถมเรายังได้เห็นความสำเร็จอย่างต่อเนื่องทุกครั้งที่เราหันไปมองดูมัน ทุกครั้งที่เราเห็นความสำเร็จแม้เพียงเล็กน้อย มันจะช่วยเติมไฟเติมพลังงานในใจให้กับเรา เราจะค่อยๆ มั่นใจมากขึ้นเรื่อยๆ ว่าเราทำได้ เราสร้างการเปลี่ยนแปลงได้ แล้วในที่สุด เราก็จะไปถึงเป้าหมายที่เรากำหนดไว้ได้จริงๆ

ดูบทความทั้งหมด →