อ่านได้ทุกคน · ไม่ต้องล็อกอิน
ได้เวลาเปลี่ยนจาก “บอนไซ” เป็น “ต้นไม้ใหญ่”

ทุกคนคงเคยรู้จักต้นบอนไซกันมาบ้างใช่หรือไม่ครับ แล้วทราบหรือไม่ครับว่า ต้นบอนไซที่อยู่ในกระถางดูเล็กๆ น่ารักนั้น มันคือต้นอะไรกันแน่ เป็นต้นไม้พันธุ์พิเศษที่มีขนาดเล็กจิ๋วแตกต่างจากต้นไม้อื่นๆ หรือเปล่า คำตอบคือ ไม่ใช่นะครับ บอนไซไม่ใช่ต้นไม้พันธุ์แคระแต่เป็นต้นไม้ธรรมดาทั่วไปที่ถูกนำมาปลูกไว้ในกระถางขนาดเล็ก ด้วยพื้นที่ที่จำกัดจนทำให้รากไม่สามารถขยายตัวได้ ทำให้ต้นไม้นั้นไม่สามารถเติบโตได้มากอย่างที่ควรจะเป็น
ชีวิตของพวกเราหลายคน ก็เป็นแบบเดียวกันกับบอนไซเลยครับ เราถูกล้อมรอบไว้ด้วยชุดความคิดต่างๆ ซึ่งทำหน้าที่เป็นเหมือนกระถางที่จำกัดพื้นที่ชีวิตของเราเอาไว้ จนเราไม่สามารถเติบโตเป็นต้นไม้ใหญ่ได้อย่างที่เราต้องการ คนที่เป็นแบบนี้เราเรียกว่าเขามีกรอบความคิดแบบ “Fixed Mindset”
กรอบความคิดพื้นฐานของคนที่มี Fixed Mindset คือ ความฉลาดเป็นสิ่งที่คงที่ มีเท่าไหร่ก็เท่านั้น พัฒนาไม่ได้ สำหรับคนที่ยังค้นหาอัจฉริยภาพในตัวไม่พบ เขาก็เชื่อไปเลยว่า เขาไม่ใช่คนเก่งเหมือนคนอื่น และเขาก็จะไม่มีวันเก่งได้เหมือนคนอื่นด้วย ในทางตรงกันข้ามสำหรับบางคนที่ค้นพบอัจฉริยภาพในตัวตั้งแต่เด็ก ไม่ว่าจะเป็นอัจฉริยภาพด้านภาษากีฬา หรือดนตรี เขาเหล่านั้นก็มีแนวโน้มที่จะเชื่อว่า เขาเก่งที่สุด คนอื่นๆ ที่ไม่มีพรสวรรค์เหมือนเขาจะไม่มีทางตามเขาทัน เขาจึงไม่จำเป็นต้องฝึกซ้อมมากมายเหมือนคนอื่น ซึ่งกรอบความคิดแบบนี้นำไปสู่การพยายามทำตัวให้ดูฉลาด หลีกเลี่ยงความท้าทาย
ยอมแพ้ง่ายๆ ไม่มีความพยายาม ไม่ยอมรับคำแนะนำตักเตือน และรู้สึกหวั่นเกรงต่อความสำเร็จของคนอื่น ทั้งหมดนี้ส่งผลให้เขาจะกลายเป็นคนย่ำอยู่กับที่และประสบความสำเร็จได้น้อยกว่าศักยภาพที่เขามีอยู่จริง
ตรงกันข้ามกับคนที่มีกรอบความคิดแบบ “Growth Mindset” ที่ชีวิตของเขาเป็นเหมือนต้นไม้ที่ได้หยั่งรากลึกลงในดิน ยิ่งรากของต้นไม้นั้นหยั่งลึกลงไปได้มากเท่าไหร่ แผ่กว้างออกไปได้มากเท่าไหร่ ต้นไม้นั้นก็จะเติบโตแผ่กิ่งก้านสาขาไปได้มากเท่านั้น ก็เหมือนตัวเราที่ยังมีศักยภาพที่ซ่อนเร้นอยู่อีกมากมาย เราสามารถพัฒนาได้ตราบเท่าที่เรายังเชื่อและไม่หยุดเรียนรู้
กรอบความคิดพื้นฐานของคนที่มี Growth Mindset คือ ความฉลาดในตัวเราสามารถเพิ่มได้ด้วยการเรียนรู้และฝึกฝน แม้ว่าวันนี้เราจะยังไม่เก่งในเรื่องนั้น แต่ถ้าคนอื่นทำได้ เราก็ต้องทำได้ ถ้าลองแล้วแต่ก็ยังทำไม่ได้ แสดงว่าเราแค่ยังไม่รู้วิธีที่ถูกต้องเท่านั้น พร้อมรับฟังคำแนะนำตักเตือน และเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ของคนอื่น ทั้งหมดนี้ส่งผลให้คนที่มี Growth Mindset จะประสบความสำเร็จมากขึ้นไปเรื่อยๆ ไม่หยุดแค่จุดที่เป็นอยู่
รู้แบบนี้แล้ว ก็ถึงเวลาของคุณที่จะเลือกที่จะใช้ชีวิตแบบไหน จะเลือกเชื่อว่าชีวิตของตัวเองเป็นได้เพียงต้นบอนไซที่อยู่ในกระถางเล็ก ไม่สามารถแผ่กิ่งก้านสาขาออกไปดั่งใจหวังได้ หรือจะเลือกทุบกระถางที่ครอบความคิดคุณเอาไว้ แล้วตัดสินใจหยั่งรากลึกลงดินเรียนรู้ ฝึกฝน พัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่องไม่หยุดยั้ง เพื่อที่สักวันหนึ่ง คุณจะได้กลายเป็นต้นไม้ใหญ่ที่แผ่กิ่งก้านสาขาออกไปให้ร่มเงากับสรรพสัตว์พึ่งพิงได้ คุณเลือกได้
